Kediler ot ve çimi çoğunlukla sindirim sistemini rahatlatmak, yuttukları tüyleri ya da sindiremedikleri maddeleri dışarı atmak ve vahşi atalarından kalan içgüdüsel bir alışkanlık nedeniyle yer. Ara sıra ot yemek sağlıklı kedilerde de görülen normal bir davranıştır. Bilim dünyasında bu davranışın tek ve kesin bir açıklaması yoktur, ancak öne çıkan birkaç güçlü açıklama vardır.
Kedi Neden Ot Yer? Öne Çıkan Açıklamalar
Kediler etçil hayvanlardır; yani bitki onların temel besini değildir. Buna rağmen pek çok kedi fırsat bulduğunda çimi kemirir. Bu durumu açıklamak için ileri sürülen nedenler birbirini dışlamaz, aynı kedide birkaçı birlikte geçerli olabilir.
1. Tüy yumağını ve sindirilemeyen maddeleri atmak
Kediler gün içinde uzun süre kendini yalar ve bu sırada bol miktarda tüy yutar. Tüylerin bir kısmı dışkıyla atılırken bir kısmı midede birikebilir. Ot, midede hafif bir tahriş yaratarak kusmayı tetikleyebilir ve bu şekilde tüy yumağı dışarı çıkar. Doğada avını kemik ve tüyüyle birlikte yiyen kediler için de aynı mekanizma sindirilemeyen parçaları atmanın bir yolu olabilir.
2. Bağırsak hareketlerini desteklemek
Kusmayan kediler de ot yer. Otun içerdiği lif, bağırsaklardan geçişi kolaylaştırarak hafif bir müshil etkisi gösterebilir. Böylece biriken tüylerin sindirim yoluyla atılmasına yardımcı olur.
3. Atalardan kalan içgüdü
Yabani kedigillerin dışkılarında da bitki kalıntılarına rastlanır. Bir görüşe göre ot yemek, bağırsak parazitlerini dışarı atmaya yardımcı olan eski bir alışkanlıktır. Ev kedileri bugün düzenli parazit ilacı alsa bile bu davranış içgüdü olarak sürüyor olabilir.
4. Besin öğesi arayışı
Otun suyunda folik asit gibi bazı vitaminler bulunur ve kedilerin bu nedenle ot yediği öne sürülür. Ancak kaliteli ve dengeli bir mamayla beslenen kedide ciddi bir eksiklik beklenmez. Bu açıklama tek başına davranışı açıklamak için zayıf kalır.
5. Tat, doku ve oyun
Bazı kediler otun serin, sulu ve çıtır dokusundan hoşlanır. Özellikle evden çıkmayan kedilerde ot kemirmek can sıkıntısını gideren bir uğraş olabilir. Rüzgârda sallanan ince yapraklar, avlanma içgüdüsünü de harekete geçirir.
Kedi Neden Çim Yer ve Ardından Kusar?
Çim yedikten kısa süre sonra kusmak, kediler için oldukça sık görülen bir durumdur. Kedilerin otu çiğnemeden yutması ve midenin bu lifleri sindirememesi kusmayı kolaylaştırır. Kusmuğun içinde ot parçaları ve tüy görmek çoğu zaman endişe verici değildir.
Yine de kusmanın sıklığı önemlidir. Ayda birkaç kez, ot yedikten hemen sonra olan ve kedinin ardından normal davrandığı kusmalar genellikle zararsızdır. Kedi ot yemediği hâlde sık kusuyorsa ya da kusma tekrarlanıyorsa sebep ottan bağımsız olabilir.
Kedi Neden Ot Yemek İster? Davranıştaki Değişikliğe Dikkat
Kediniz yıllardır ara sıra ot yiyorsa bu onun olağan alışkanlığıdır. Asıl dikkat edilmesi gereken durum, davranışın birden ve belirgin biçimde artmasıdır. Kedi aniden sürekli ot aramaya başladıysa bunun arkasında mide rahatsızlığı, bulantı, kabızlık ya da başka bir sindirim sorunu olabilir.
Aşağıdaki belirtilerden biri ot yemeyle birlikte görülüyorsa veteriner hekime danışmak gerekir:
- Gün içinde birden fazla kez ya da günlerce süren kusma
- Kusmukta veya dışkıda kan
- İştahsızlık, su içmeyi bırakma
- Halsizlik, saklanma, dokunulmak istememe
- İshal ya da birkaç gündür dışkılayamama
- Kusmaya çalışıp bir şey çıkaramama
- Karın bölgesinde şişlik veya dokununca ağrı
Bu belirtiler ottan değil, altta yatan bir hastalıktan kaynaklanabilir. Teşhisi ancak muayeneyle veteriner koyabilir.
Kedi Neden Roka Yer?
Bazı kediler mutfakta roka, marul gibi yeşilliklere ilgi gösterir. Bunun sebebi büyük olasılıkla çimle aynıdır: Yeşil, sulu ve lifli bir doku. Roka kediler için zehirli bitkiler arasında sayılmaz; birkaç yaprak kemirmesi genellikle sorun yaratmaz. Fazla miktarda yenirse mide bulantısı, gaz ya da ishale yol açabilir.
Asıl risk rokanın kendisinden çok yanındakilerdedir. Salatadaki soğan, sarımsak ve frenk soğanı kediler için zehirlidir. Limonlu, tuzlu, yağlı ya da soslu yeşillikleri kediye vermeyin. Rokayı kedinize ödül olarak sunacaksanız iyice yıkanmış, sade ve çok az miktarda olmasına dikkat edin.
Hangi Otlar Güvenli, Hangi Bitkiler Tehlikeli?
Kedi ot yemek istiyorsa ona güvenli bir seçenek sunmak, evdeki tehlikeli bitkilere yönelmesini de azaltır. Aşağıdaki tablo yaygın örnekleri özetler; tam liste değildir.
| Güvenli seçenekler | Uzak tutulması gerekenler |
|---|---|
| Buğday çimi | Zambak türleri (çiçeği, polen ve vazo suyu dahil) |
| Yulaf çimi | Difenbahya |
| Arpa çimi | Açelya ve orman gülü |
| Kedi nanesi (Nepeta cataria) | Aloe vera |
| Sade, yıkanmış az miktarda roka veya marul | Soğan, sarımsak, pırasa gibi soğangiller |
Zambak özellikle önemlidir: Kedilerde az miktarda temas bile ciddi böbrek hasarına yol açabilir. Kediniz zambağın herhangi bir kısmını yediyse ya da polenini yaladıysa belirti beklemeden hemen veteriner hekime başvurun.
Küçük bir not: Evcil hayvan dükkânlarında “kedi otu” adıyla satılan saksılar genellikle buğday veya yulaf çimidir. Kediotu adı ayrıca Valeriana adlı farklı bir bitki için de kullanılır. Satın alırken içeriği kontrol etmek karışıklığı önler.
Evde Kedi Çimi Yetiştirmek ve Pratik Öneriler
Evden çıkmayan bir kediniz varsa ona kendi çim saksısını sağlamak hem davranış ihtiyacını karşılar hem de saksı bitkilerinizi korur. Kedi çimi tohumları evcil hayvan mağazalarında bulunur ve yetiştirmesi kolaydır.
- Sığ bir saksıyı toprakla doldurun, tohumları serpip ince bir toprak tabakasıyla örtün.
- Toprağı nemli tutun ama su biriktirmeyin; çürüme ve küf oluşabilir.
- Saksıyı aydınlık, doğrudan sert güneş almayan bir yere koyun.
- Çimler birkaç santim uzadığında kedinize sunun.
- Sararan, solan ya da küflenen çimleri atıp yeni tohum ekin.
Dışarıya çıkan kediler için ayrıca şunlara dikkat edin:
- İlaçlanmış bahçe, park ve yol kenarlarındaki çimler tarım ilacı veya gübre kalıntısı taşıyabilir.
- Dışarıdaki otlar parazit yumurtası barındırabilir; iç ve dış parazit uygulamalarını veterinerinizin önerdiği takvimde yapın.
- Uzun tüylü kedileri düzenli taramak yutulan tüy miktarını azaltır.
- Kedinizin ne sıklıkla ot yediğini ve kusup kusmadığını aklınızda tutun; değişiklik olursa veterinerle paylaşmanız teşhisi kolaylaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kedimin ot yemesini engellemeli miyim?
Sağlıklı bir kedide ara sıra ot yemek normaldir ve engellemek gerekmez. Önemli olan yediği otun güvenli, ilaçsız ve zehirsiz olmasıdır. Ev içinde kedi çimi sunmak en pratik çözümdür.
Kedi her gün ot yerse sorun olur mu?
Her gün az miktarda kemiren ve ardından normal davranan bir kedi için bu çoğu durumda bir alışkanlıktır. Ancak ot yeme miktarı aniden arttıysa ya da kusma, iştahsızlık, halsizlik gibi belirtiler eşlik ediyorsa veteriner kontrolü gerekir.
Kedi çimi ile kedi nanesi aynı şey mi?
Hayır. Kedi çimi genellikle buğday, yulaf ya da arpa filizidir ve kedi bunu yemek için kullanır. Kedi nanesi ise kokusuyla birçok kedide oyunculuk ve keyif hâli yaratan farklı bir bitkidir.
Yavru kediler ot yiyebilir mi?
Yavru kediler de güvenli kedi çimini kemirebilir. Sindirim sistemleri daha hassas olduğu için miktarı az tutmak ve kusma ya da ishal görülürse veteriner hekime danışmak yerinde olur.
